<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom">
   <title>Columns</title>
   <link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/" />
   <link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/atom.xml" />
   <id>tag:www.jaaptnienhuis.nl,2010:/column/1</id>
   <updated>2006-11-08T12:07:34Z</updated>
   
   <generator uri="http://www.sixapart.com/movabletype/">Movable Type 3.32</generator>

<entry>
   <title>Whistleblower: klokkenluider avant la lettre</title>
   <link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/2006/11/whistleblower_klokkenluider_av.php" />
   <id>tag:www.jaaptnienhuis.nl,2006:/column//1.3</id>
   
   <published>2006-11-08T09:13:59Z</published>
   <updated>2006-11-08T12:07:34Z</updated>
   
   <summary>Wanneer maakte ik voor het eerst kennis met het begrip whistleblower? Ik weet het mij nog goed te herinneren. Het was tijdens colleges van de inmiddels overleden marketing-goeroe prof. Stanley C.Hollander aan Michigan State University. Het was in 1980 alweer....</summary>
   <author>
      <name>webmaster</name>
      
   </author>
   
   
   <content type="html" xml:lang="nl" xml:base="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/">
      <![CDATA[Wanneer maakte ik voor het eerst kennis met het begrip whistleblower? Ik weet het mij nog goed te herinneren. Het was tijdens colleges van de inmiddels overleden marketing-goeroe prof. Stanley C.Hollander aan Michigan State University. Het was in 1980 alweer. De colleges gingen over de macro-economische effecten van marketing. Wordt de samenleving als geheel nu beter of slechter van de marketing-inspanningen van het bedrijfsleven was de centrale vraag. Het antwoord luidde – u raadt het al – ja mits… Tijdens de colleges werd aandacht geschonken aan terugroepacties voor gevaarlijke producten en ook kwam het begrip whistleblower aan de orde. In de Verenigde Staten heeft het woord whistleblower vaak een positieve gevoelswaarde en beperkt het begrip zich niet tot werknemers. <em>Consumer advocate</em> en latere presidentskandidaat Ralph Nader gold destijds als klassiek voorbeeld. Nader schreef in 1965 alweer <em>Unsafe at any speed</em>. Het boek ging over de als gevaarlijk beoordeelde Chevrolet Corvair. Whistleblowing en de consumentenbeweging zijn in de Verenigde Staten traditioneel nauw met elkaar verbonden.]]>
      Ook het begrip muckraker kwam aan de orde. Muckraker werd ooit tot geuzennaam van journalisten die maatschappelijke misstanden beschreven. Het begrip verloor aan glans toen het in verband werd gebracht met laagwaardige schandaaljournalistiek die er genoegen in schiep in de mest van grote organisaties en bekende personen te wroeten. Soms lagen zelfs chantagepraktijken op de loer.

Veel later, midden jaren negentig, hoorde ik binnen een gezaghebbende Amsterdamse gemeentelijke dienst voor het eerst de term klokkenluider. Dat was ongetwijfeld resultaat van de inzet van wijlen Ien Dales die integriteit binnen de overheid definitief op de beleidsagenda wist te plaatsen.
Ik prijs mij gelukkig dat ik het begrip klokkenluiden geografisch, naar sector én in de tijd weet te plaatsen. Ik hoop lezers de komende tijd op een luchthartige manier deelgenoot te maken van aspecten van het melden van misstanden vanuit publiek belang.

Jaap T. Nienhuis

   </content>
</entry>
<entry>
   <title>Zelfbenoemde herauten</title>
   <link rel="alternate" type="text/html" href="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/2006/11/zelfbenoemde_herauten.php" />
   <id>tag:www.jaaptnienhuis.nl,2006:/column//1.2</id>
   
   <published>2006-11-08T09:12:36Z</published>
   <updated>2006-11-08T08:49:01Z</updated>
   
   <summary>Heraut klinkt heroïsch en doet denken aan vervlogen tijden. Een heraut kondigt met trompet nieuws aan namens zijn meester. Nieuws dat voor een ieder van belang wordt geacht. Verspreiding van het nieuws is daarmee gerechtvaardigd. Klokkenluiders vinden hun legitimatie voor...</summary>
   <author>
      <name>webmaster</name>
      
   </author>
   
   
   <content type="html" xml:lang="nl" xml:base="http://www.jaaptnienhuis.nl/column/">
      Heraut klinkt heroïsch en doet denken aan vervlogen tijden. Een heraut kondigt met trompet nieuws aan namens zijn meester. Nieuws dat voor een ieder van belang wordt geacht. Verspreiding van het nieuws is daarmee gerechtvaardigd. Klokkenluiders vinden hun legitimatie voor het melden van ernstige misstanden in het publiek belang. Wie een ernstige misstand signaleert, hoeft bij voorkeur niet hoog van de toren te blazen om de misstand te laten stoppen. Het gaat erom dat de bevolking gevrijwaard blijft van misstanden, risico´s en gevaren. Wanneer de verantwoordelijken adequaat reageren, kan de melder discreet zijn. De melder wordt dan niet als klokkenluider beschouwd, maar als iemand die constructief meedenkt om een gevaarlijk product alsnog veilig te maken, verspilling van publieke gelden tegen te gaan, of milieuschade te voorkomen. Discreet of luid en duidelijk: wie een misstand meldt, geeft blijk van burgermoed…
      <![CDATA[Zivilcourage kent beperkingen. Bevoegde autoriteiten zijn in principe toegerust om misstanden te onderzoeken en zonodig op te heffen. Voor een klokkenluider volstaat een alerteringsrol. Hij hoeft de verantwoordelijke partij of toezichthouder alleen maar attent te maken op de misstand. Vervolgens komt een apparaat in werking om de vermeende misstand te onderzoeken en maatregelen te treffen om processen veiliger en efficiënter te laten verlopen. Helaas is de praktijk soms anders. Daarom heeft een moderne, complexe samenleving een transparante infrastructuur nodig voor het melden van misstanden. Daarnaast is ‘the tone at the top’ binnen organisaties belangrijk. Het is immers juist de top die een cultuur kan creëren waarin de betrokkenen graag helpen misstanden snel en efficiënt weg te nemen. Zonder onnodige wrijvingsverliezen voor wie dan ook. Zo´n klimaat biedt kans aan succesvolle innovaties. Welke topmanager zou innovaties op de markt durven brengen, als hij niet zeker is van loyale medewerkers die meedenken en gevaren en risico´s tijdig kenbaar maken?

Waar veel licht is, valt ook een beetje schaduw. Herauten met plaatsvervangend verantwoordelijkheidsgevoel roepen bezwaren op als zij onzorgvuldig opereren. Gelukkig gaat van een open cultuur en juridische bescherming van potentiële klokkenluiders een preventieve werking uit. In organisaties die meldingen van ernstige misstanden of gevaren bijtijds serieus oppakken, ontbreekt immers de noodzaak om de klok te luiden. Zo kunnen potentiële herauten rustig de krant lezen. Misschien de <em>International Herald Tribune</em>.

Jaap T. Nienhuis]]>
   </content>
</entry>

</feed>

